Polska uchodziła wśród inwestorów w centra danych za tańszą alternatywę dla Niemiec. We wrześniu kontrakt pasmowy na 2027 r. kosztował na Towarowej Giełdzie Energii średnio 556 zł/MWh, o 12 proc. więcej niż miesiąc wcześniej. Koszty energii dla centrów danych przestają być przypisem i stają się jedną z głównych pozycji modelu inwestycyjnego.
Dwanaście procent w miesiąc
Na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) kontrakt pasmowy z dostawą w 2027 r. (BASE_Y-27) był we wrześniu wyceniany średnio na 555,77 zł/MWh (średnia ważona wolumenem). To o 60,25 zł więcej niż w sierpniu, jak podaje WNP na podstawie miesięcznych danych giełdy. Na Rynku Dnia Następnego średnia cena wyniosła 666,68 zł/MWh i była o 83,02 zł wyższa niż miesiąc wcześniej. Po kursie średnim NBP z 9 października (4,3775 zł za euro) kontrakt roczny odpowiada około 127 euro.
Wzrost nie wziął się znikąd. Według Kamila Krasowskiego z Enea Trading, cytowanego przez WNP, ten sam kontrakt kosztował w maju średnio około 438 zł, w sierpniu ponad 495 zł, a 14 września niemal 586 zł. Handlowcy wskazują na przedłużający się konflikt na Bliskim Wschodzie, który winduje ceny gazu, oraz na uprawnienia do emisji CO2 droższe o 5 do 10 proc. niż przed rokiem.
Dla odbiorcy pracującego całą dobę rachunek jest prosty. 100 MW ciągłego poboru to 876 tys. MWh rocznie. Sam wrześniowy wzrost podnosi niezabezpieczony roczny rachunek za energię o około 53 mln zł, czyli mniej więcej 12 mln euro.
Obietnica i rachunek
Jeszcze w listopadzie 2025 r. JLL przekonywał, że w porównaniu z krajami takimi jak Niemcy, gdzie ceny energii są wyższe, Polska oferuje konkurencyjne warunki. Firma doliczyła się wtedy około 100 obiektów o łącznej mocy 213 MW oraz kolejnych 296 MW w budowie i prognozowała 500 MW do 2030 r.
Dziś inwestorzy słyszą co innego. Pod koniec września Jacek Giziński z DLA Piper wymienił w „Rzeczpospolitej” trzy argumenty, z powodu których Polska nie trafia na listy rynków priorytetowych: relatywnie wysokie ceny energii, problemy z bilansowaniem sieci i duży udział źródeł wysokoemisyjnych. Energetyka24, powołując się na Eurostat, podaje, że średnia cena netto energii dla przemysłu w drugiej połowie 2025 r. wynosiła w Polsce około 170 euro/MWh, a w Niemczech około 130 euro/MWh.
Obraz zależy od tego, gdzie przyłożyć miarę. W grupie średnich odbiorców biznesowych (od 500 do 2000 MWh rocznie) Eurostat plasuje Niemcy na trzecim miejscu wśród najdroższych krajów UE z ceną 22,64 euro za 100 kWh, przy średniej unijnej 18,37 euro. Na rynku terminowym oba kraje dzieli niewiele: ZfK podawał, że niemiecki kontrakt pasmowy na 2027 r. kosztował 15 lipca 104,50 euro, najwięcej od prawie trzech lat, a sprzedawca Schnellstrom wskazuje 119,90 euro na 1 września. Cena hurtowa nie jest więc już tym, czym Polska wygrywa. Liczy się to, co zostaje do niej doliczone.
Co dolicza się do ceny energii
Największą pozycją regulowaną jest opłata mocowa, z której finansowany jest rynek mocy. Prezes URE ustalił ją na 2026 r. na 0,2194 zł/kWh, czyli 219,40 zł/MWh, wobec 141,20 zł/MWh w 2025 r. To wzrost o 55 proc. Opłata naliczana jest od energii pobranej w dni robocze między 7:00 a 21:59.
Tu centra danych mają przewagę strukturalną. Odbiorcy o najbardziej wyrównanym profilu, u których zużycie w tych godzinach i poza nimi różni się o mniej niż 5 proc., płacą ze współczynnikiem 0,17, czyli około 37 zł/MWh. Przy 100 MW stałego obciążenia i mniej więcej 250 dniach roboczych to różnica między około 14 mln zł a ponad 80 mln zł rocznie. Kto uruchamia kampus etapami, prowadzi testy obciążeniowe albo przesuwa pobór magazynem energii, powinien sprawdzić, do której kategorii faktycznie trafi.
Druga pozycja to profil. We wrześniu na Rynku Dnia Bieżącego megawatogodzina kosztowała średnio 1344 zł w godzinie od 20:00 i 257 zł w godzinie od 13:00, podaje Gramwzielone. To ponad pięciokrotna różnica. Stały odbiór kupuje każdą godzinę, także te drogie, wieczorne.
PPA i krzywa po 2027 roku
Operatorzy odpowiadają kontraktami długoterminowymi. Grupa Data4 podpisała według „Rzeczpospolitej” w ciągu dwóch lat pięć umów PPA z europejskimi partnerami. Jedna z nich to dziesięcioletni kontrakt z TotalEnergies na 610 GWh z 30 MW nowych farm wiatrowych i słonecznych w Hiszpanii, w formule dostawy o stałym profilu. To, czy taka umowa zabezpiecza polską cenę, czy przede wszystkim dostarcza gwarancje pochodzenia, zależy od jej konstrukcji. Raport LevelTen Energy, omówiony przez Gramwzielone, wskazywał, że ceny w polskich umowach cPPA są przeciętnie wyższe niż w Niemczech i Szwecji, a centra danych mają należeć do największych nabywców.
Popyt sprawy nie ułatwi. Polskie centra danych zużywają dziś od 1,7 do 1,8 TWh rocznie, około 1 proc. krajowego zużycia. PSE zakładają 17,4 TWh w 2036 r., czyli mniej więcej dziesięć razy więcej, i wydały warunki przyłączenia na ponad 6 GW, o czym pisaliśmy w analizie polskiej kolejki po przyłącza.
Jest też przeciwwaga. Anna Szczodra z KPMG Law zwraca w WNP uwagę, że kontrakty na lata od 2028 do 2030 notowane są poniżej kontraktu na 2027 r., co wiąże z wejściem do systemu morskiej energetyki wiatrowej. Baltic Power, wspólne przedsięwzięcie Orlenu i Northland Power o mocy do 1,2 GW, w lipcu dostarczyło do sieci pierwszą energię. Rynek wycenia 2027 r. jako szczyt, a nie nowy poziom odniesienia.
Co to oznacza dla inwestorów
- Liczyć rachunek, a nie nagłówek. Cenę energii, opłatę mocową, dystrybucję i koszty bilansowania trzeba modelować godzinowo i dla rzeczywistego harmonogramu rozruchu, a nie brać ze średniej krajowej.
- Sprawdzić przeniesienie kosztów. Tam, gdzie koszt energii przechodzi na najemcę, marża operatora jest chroniona, ale o wyborze lokalizacji decyduje łączny koszt po stronie najemcy. Tam, gdzie nie przechodzi, ryzyko ceny obciąża dochód operacyjny netto.
- Zabezpieczać dalej niż rok naprzód. Skoro lata od 2028 do 2030 są wyceniane niżej niż 2027, moment i horyzont zabezpieczeń oraz umów PPA stają się źródłem wartości. PPA oparta głównie na fotowoltaice zostawia otwarte godziny wieczorne.
- Chronić płaski profil. Współczynnik 0,17 w opłacie mocowej jest wart dziesiątki milionów złotych rocznie na każde 100 MW. Etapowanie, magazyny i własne źródła warto projektować z myślą o progach kategorii.
- Lokalizacja nadal zaczyna się od sieci. PSE planują do 2036 r. około 5000 km nowych linii 400 kV za mniej więcej 66 mld zł, a około dwóch trzecich programu wiąże się z przesunięciem inwestycji na północ kraju. To wzmacnia lokalizacje poza Warszawą, której ograniczenia sieciowe już opisywaliśmy.
Właśnie na styku nieruchomości, techniki i energetyki działa Prime East poprzez wyspecjalizowany dział PE Property Solutions: ocena lokalizacji i możliwości przyłączenia do sieci, techniczne due diligence, strukturyzacja modeli operatorskich i najmu oraz wsparcie transakcyjne w Niemczech i w Polsce.
Podsumowanie
Polska pozostaje rynkiem wzrostu, ale już nie dzięki cenie prądu. Skok notowań na 2027 r. pokazuje, jak mocno zwrot z centrum danych zależy od zakupu energii, profilu poboru i opłat. Kto ułoży te trzy elementy wcześnie, ograniczy niekorzystną różnicę i wykorzysta przewagę płaskiego profilu. Kto liczy na średniej krajowej, kupuje ryzyko, którego nie ma w memorandum informacyjnym.
Porozmawiajmy
Planują Państwo inwestycję w centrum danych albo dysponują gruntem z potencjałem przyłączeniowym w Polsce lub w Niemczech? Prime East ocenia lokalizacje, status przyłączenia i strukturę kosztów energii oraz łączy inwestorów, operatorów i właścicieli gruntów. Zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem, aby poufnie omówić inwestycję lub projekt.
Zastrzeżenie: Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi doradztwa inwestycyjnego, prawnego ani podatkowego. Wszystkie dane pochodzą ze źródeł publicznie dostępnych.
Źródła
- WNP: Ceny prądu i gazu na przyszły rok poszły mocno w górę (dane TGE za wrzesień 2026)
- Gramwzielone: Ceny prądu na Towarowej Giełdzie Energii poszły w górę
- WNP: Prąd szybko drożeje. To odbije się na rachunkach w 2027 roku
- URE: Informacja nr 58/2025 w sprawie stawek opłaty mocowej na rok 2026
- Gramwzielone: Opłata mocowa wraca na rachunki. Taka będzie stawka w 2025
- Rzeczpospolita: Nie tylko prąd i grunty. Oto co może zatrzymać boom na centra danych w Polsce
- Energetyka24: Polska z najdroższą energią dla przemysłu w Europie
- Eurostat: Ceny energii elektrycznej dla odbiorców niebędących gospodarstwami domowymi w II połowie 2025 r.
- JLL: Gorący rynek w chłodnym klimacie
- ZfK: Kontrakt na kolejny rok zbliża się do trzyletniego maksimum
- Schnellstrom: Cena prądu 2027, dlaczego firmy powinny teraz obserwować rynek terminowy
- Gramwzielone: Prawdziwych chętnych na centra danych w Polsce jest kilkanaście, nie setki
- WNP: Centra danych zasilać będzie energia z OZE. Podpisano 10-letnią umowę
- Gramwzielone: Takie są ceny energii w umowach cPPA w Polsce (raport LevelTen Energy)
- Energy Global: Morska farma wiatrowa Baltic Power dostarcza pierwszą energię do polskiej sieci
- PSE: Projekt nowego planu rozwoju sieci przesyłowej na lata 2027-2036
- NBP: Kursy średnie euro, tabela A
